Monitör ya da televizyon araştırırken en çok tekrar eden soru şu: "1440p'ye çıkmaya değer mi, yoksa direkt 4K mı almalıyım?" Kutu üzerindeki FHD, QHD, Ultra HD etiketleri tek başına bir şey söylemez. Çünkü netliği belirleyen şey piksel sayısı değil, o pikselin kaç santimetrekareye yayıldığı. Aşağıda kafanızdaki soruları sırayla ele alalım.
Çözünürlük, ekranın yatay ve dikey piksel sayısıdır. Yaygın üç seviye:
Dikkat edin: 4K, 1080p'nin iki katı değil, tam dört katı piksel içeriyor. Bu fark hem netlikte hem de donanım yükünde doğrudan kendini gösterir.
Cevap piksel yoğunluğunda, yani PPI'da (inç başına piksel). 24 inçlik bir panelde 1080p gayet keskin dururken, aynı çözünürlük 32 inçte dağınık ve iri taneli görünür. Piksel sayısı değişmedi, sadece pikseller büyüdü.
| Ekran boyutu | 1080p | 1440p | 4K |
|---|---|---|---|
| 21,5" | ~102 PPI | ~137 PPI | ~205 PPI |
| 24" | ~92 PPI | ~122 PPI | ~184 PPI |
| 27" | ~82 PPI | ~109 PPI | ~163 PPI |
| 32" | ~69 PPI | ~92 PPI | ~138 PPI |
Masaüstünde gözün rahat ettiği bant kabaca 90–120 PPI arası kabul edilir. Tabloya bu gözle bakınca şu netleşiyor: 27 inçte 1080p düşük kalıyor, 32 inçte 1440p ancak 24 inçlik 1080p kadar keskin oluyor, 27 inç 4K ise ölçekleme olmadan yazıları çok küçültüyor.
Kritik yerinde. Kolunuzun boyu kadar uzakta duran 27 inçlik monitörle, üç metre öteden izlediğiniz 55 inçlik televizyon aynı kurala tabi değil. Mesafe arttıkça göz, pikselleri ayırt etme yeteneğini kaybeder. Bu yüzden salonda 55 inç 4K ile 1440p arasındaki fark, masa başındaki 27 inç farkından çok daha silik hissedilir. Telefonlarda ise durum tersine döner: ekran gözünüze 30 cm mesafede olduğu için üreticiler 400 PPI üzerine çıkar.
Normal. 27 inç 4K'da işletim sistemini %100 ölçekte kullanmak çoğu kişi için okunaksızdır; genelde %150 ölçekleme gerekir. Ölçekleme yaptığınızda "kullanılabilir alan" 1440p'ye yaklaşır, kazandığınız şey ekstra masaüstü alanı değil, harflerin ve kenarların pürüzsüzlüğü olur. Bazı eski uygulamalar ise kesirli ölçeklemede bulanıklaşabilir. Dolayısıyla sorunuz "daha çok pencere sığsın" ise 1440p ya da geniş formatlı bir panel daha mantıklı; "yazılar kağıt gibi olsun" ise 4K.
Ekran kartı yükü piksel sayısıyla neredeyse doğrusal artar. Kabaca:
| Çözünürlük | Göreli GPU yükü | Uygun boyut | Tipik kullanım |
|---|---|---|---|
| 1080p | 1× | 22–24" | Rekabetçi oyun, ofis, bütçe kurulum |
| 1440p | ~1,8× | 27" (32" sınırda) | Dengeli oyun + günlük iş |
| 4K | ~4× | 27–32" ve üstü | Görsel iş, film, tek oyunculu oyun |
Yüksek yenileme hızıyla 4K'yı birleştirmek istiyorsanız fatura ekran kartına yazılır; bu yüzden panel kararını GPU seçiminden bağımsız vermemek gerekir. Aynı şekilde 4K içerik akışı için internet bağlantınızın istikrarlı olması gerektiğini de hesaba katın — hız testinizin sonucu, aldığınız panelin ne kadarını kullanabileceğinizi belirler.